Kitea ai te tūāhua tikanga rua o Te Papa Tongarewa i roto i te hononga o te Tumu Whakarae me te Kaihautū. Whai whakaaro ai a Te Papa Tongarewa ki te tūranga ahurei o te iwi Māori i Aotearoa me te hiahia kia whai wāhi a Ngāi Māori i roto i te mana tuku, te whakahaere, me ngā mahi o te whare taonga ā-motu.
Tumu Whakarae – Michael Houlihan
I tīmata mai a Mike Houlihan i tāna mahi whare taonga hei kaiāwhina rangahau i te Tari o ngā Whakaaturanga ki te Whare Pupuri Taonga Riri a te Karauna (Rānana, Ingarangi), nāwai rā, ka tū ko ia te Kaitiaki o te Tari Whakaaturanga Pūmau me te tūranga Upoko o te Rangahau Whakaaturanga i reira.
Ka riro māna hei Kaiwhakahaere Tuarua o te Whare Taonga Horniman i te tonga o Rānana (Ingarangi) i te tau 1984, ā, nō te tau 1994 ka tū ko ia te kaiwhakahaere matua.
I te tau 1998, ka tohua a Mike ki te tūranga hei Kaiwhakahaere Mātāmua o te hanga hou a Ngā Whare Taonga me Ngā Whare Huarewa ā-Motu o Airangi i te Raki, nāna i hautū te whakakotahitanga o ngā Whare Tāonga a te kāwanatanga o Airangi i te Raki.
I te tau 2003, ka tū ko ia hei Kaiwhakahaere Matua o Amgueddfa Cymru – Te Whare Taonga ā-Motu o Wēra, he kāhui whare taonga e whitu e whakaatu ana i te hītori, i ngā ahumahi me te taiao o Wēra, ā, tae atu ki ngā kohinga toi, kohinga motuhake nō te ao nui tonu.
Ko Mike te Heamana o ICOM UK, i mua rā ko ia te Heamana o te Kohinga Tiaki Taonga hoki. I tuhi pukapuka hītori riri a Mike, ā, ko tana tino kaupapa ko ngā wheako o ngā Hōia Piritana i te Pae Hauāuru, 1914–18. |
 |
Kaihautū – Michelle Hippolite
Tūnga
Ko Michelle Hippolite te Kaihautū (Māori) o Te Papa Tongarewa. Ko rāua ko Michael Houlihan te Tumu Whakarae kei te kawe tahi i te kaiārahi tohu ara o te whare taonga. Ko tāna tino tirohanga ake ko:
- te whakarite i te tipu o ngā tikanga e rua i roto i Te Papa Tongarewa
- te whakawhanaunga ki ngā iwi me ētahi atu rōpū Māori
- National Services Te Paerangi
- te Karanga Aotearoa Repatriation Programme
- te tiaki i a Rongomaraeroa, te marae o Te Papa Tongarewa.
Ōna kāwai
Nō Ngāti Pou me Rongowhakaata a Michelle. I tīmata tana mahi Kaihautū ki Te Papa Tongarewa i Pepuere 2008.
I puta pakari mai a Michelle i te taha hanga kaupapa me te whakahaere i roto i ngā tari kāwanatanga. Nāna i arataki te Rautaki Reo Māori a te kāwanatanga, ā, he wāhi nui tōna i roto i te whakatūnga o Whakaata Māori.
Ko ia anō te Kaitohutohu Matua i te Tari Whakaū i Te Tiriti, ā, nāna anō i pana whakamua ngā whakariterite i Te Tai Tokerau. Nāna i arataki ngā whakarerekētanga ki ngā kaupapa whakatika tikanga e pā ana ki ngā whenua whakauka.
He Kaitātari Kaupapa a Michelle i te Tari o te Pirimia me te Kapineta. I reira i āta tirohia e ia ngā uauatanga o ngā kaupapa me ngā mahi o ngā take pērā i:
- te Tiriti o Waitangi
- te ture takutai moana
- ngā tauranga ika
- ngā toi, ngā tikanga, me te tuku ihotanga
- ngā iwi o ngā moutere.
I tētahi wā anō, he Kaitohutohu Matua a Michelle ki te Te Pūtahi Pāho (Kāreti Kaipōti a Whakaata Māori).
|
 |
Kaiwhakahaere Rōpū Kohinga, Rangahau Hoki – Dr Claudia Orange
Tūnga
Ko Dr Claudia Orange te Kaiwhakahaere Rōpū Kohinga, Rangahau Hoki o Te Papa Tongarewa. Ko ia te kaiārahi o ngā rōpū whakahaere mō te rangahau, te tiaki me te kohikohi i roto i ngā wāhanga kohinga matua e rima – Toi, Hītori, Te Moananui-a-Kiwa, Mātauranga Māori, me te Ao Tūturu.
Ōna kāwai
I tīmata a Claudia i tēnei tūnga ki Te Papa Tongarewa i Hūrae 2009. I mua i tēnei, i a ia te tūnga Kaiwhakahaere o te Hītori me ngā Ahurea o Te Moananui-a-Kiwa i te Whare Taonga.
I mua i Te Papa, ko Claudia te Kaitakatā Matua o ngā kohinga pukapuka o te Dictionary of New Zealand Biography (1990–2003). Nāna i whakahaere te nukutanga o te Pukapuka Taki Kupu ki te pae ipurangi i te tau 2002. I taua wā anō, koia te Tumu Kōrero Whakakapi i te Tari Taiwhenua (1997–2000).
Kua riro i a Claudia ētahi hōnore. I te tau 1993, ko te Officer of the Order of the British Empire (OBE) tērā. I te tau 1997, ka riro ake te Distinguished Alumni Award a Te Whare Wānanga o Tāmaki Makaurau. I te tau 2009, ka tohia ki te Distinguished Companion of the New Zealand Order of Merit (DCNZM).
He whānui ngā tānga a Claudia mō te hītori o Aotearoa, otirā mō te hononga o ngā iwi me Te Tiriti o Waitangi. Tētahi o āna tuhinga o tata ake nei ko An Illustrated History of the Treaty of Waitangi (2004).
|
 |
Kaiwhakahaere Rōpū Wheako – Mark Donovan
Tūnga
Ko Mark Donovan te Kaiwhakahaere Rōpū Wheako kei Te Papa Tongarewa. Ko te Rōpū Wheako te wāhanga kaitā rawa o Te Papa Tongarewa. Ko ngā kaimahi kei te whakarite i ngā whakaaturanga, me ngā mahi, me ngā Discovery Centres mā ngā tamariki, ngā ratonga pukapuka, me ngā ratonga kaiāwhina.
Ōna kāwai
I riro i a Mark te tūnga Kaiwhakahaere Rōpū Wheako i Hune 2009.
I mua i a Te Papa Tongarewa, ko Mark te Senior Director for Exhibits and Design i te National Aquarium Institute i Baltimore. I a ia i reira, ko tana tino mahi he kimi me pēhea te whakawhānui ake i te tirohanga o taua whare me ōna kaupapa mō te iwi, tae atu ki āna taonga whakaatu. I riro i a ia te tohu American Zoo and Aquarium Association o 2008 mō te whakaatu kararehe ora – Animal Planet Australia: Wild Extremes.
I runga a Mark i ētahi poari ōkawa i Amerika me Uropi hei kaitohutohu. I mua i tōna wā ki Baltimore:
- i mahi ia i roto i te kaupapa ako a te whare taonga i Syracuse University
- nāna i whakatū he kaupapa whakaatu hei tāpoi i te rohe o New York
- i tū a ia hei Deputy Director i te Memorial Art Gallery ki Rochester, New York.
|
 |
Kaiwhakahaere Rōpū Ratonga Rangapū – Brighid Kelly
Tūnga
Ko Brighid Kelly te Kaiwhakahaere Rōpū Ratongo Rangapū i Te Papa Tongarewa. Toro whānui ai tāna tirohanga, tae atu ki te rawa tangata, te whakapakari kaimahi, te hangarau mōhiohio me ngā hanganga whare.
Ōna kāwai
I haramai a Brighid i Telecom New Zealand ki Te Papa Tongarewa i Mei 2009. I reira, nāna i arataki tētahi rōpū kaiwhakahaere nunui, ā, i roto anō ia i te waihanga hangarau mōhiohio, te tohutohu hangarau mōhiohio, me te whanaketanga whakahaere.
Kua riro i a Brighid ētahi tūnga pakeke i roto i te rawa tangata, te whanaketanga whakahaere, me ngā mahi tohutohu ki te ono rākau, te whakarato pūtea, me te mahi torotoro waea.
He Tākutatanga tā Brighid nō Te Whare Wānanga o Tāmaki Makaurau me tētahi Tītohu Paerua i ngā Akoranga Whakahaere nō Te Whare Wānanga o Waikato.
Kua mārena a Brighid, e rua āna tamāhine, ko Astrid rāua ko Eilish. Ētahi mea pai ki a ia ko te mahi kāri, te pānui, me te panunu huka. |
 |
Āpiha Matua Whakahaere Pūtea – Graeme Quinn
Tūnga
Ko Graeme Quinn te Āpiha Matua Whakahaere Pūtea i Te Papa Tongarewa. Ko tēnei tūnga he tohatoha, ā, he whakahaere i ngā rawa pūtea me ngā hononga ki te kāwanatanga. He tuku pārongo whakahaere anō tētahi mahi ki te rōpū kaiwhakahaere.
Ōna kāwai
I kuhu a Graeme Quinn ki tōna tūnga ki Te Papa Tongarewa i Mei 2009. He whānui ōna mōhiotanga mō te whakahaere pūtea, i roto anō i ngā tari ā-iwi me ngā tari mahi mō te kore hua.
I mua i Te Papa Tongarewa, i mahi a Graeme i te Ara Poutama Aotearoa hei Kaiwhakahaere Pārongo Pakihi me te Whakamahere mō te Community Probation & Psychological Services (CPPS). I reira, i a ia te mahi whakarite i ngā pūrongo pūtea, pūrongo umanga me te tohu i ngā tikanga whakahaere mō te rōpū kaiwhakahaere. Nāna anō i āta titiro te whakapaunga o te pūtea tata ki te $150 miriona.
I waho o Te Papa Tongarewa, mahi wā poto ai a Graeme hei kaitiaki tūroro mō te Wellington Free Ambulance.
|
 |
Kaiwhakahaere Rōpū Pakihi –
|
 |