He tohu whenua te whare o Te Papa kei te manawa o Te Whanganui-a-Tara, titiro whakawaho ai ki te ākau o te moana. Toroa ngā kōrero tika mō te waihanga o te whare. Tirohia ngā kōrero mō ētahi mea hira – pērā i Te Marae, ngā waharoa, ngā kōhatu kei te tomokanga, me te paoro nui kei roto i te tomokanga.
He take hoahoa
Te tiaki i te rū whenua
Te waihanga me te tohu
Te Marae – Rongomaraeroa
Ngā waharoa
Ngā kōhatu kei te tomokanga
Te paoro kei te tomokanga
Te ahopae me te ahopou o Te Papa
He take hoahoa
He mea nui te hanganga o Te Papa. Ko te whare taonga:
- i oti i roto i te 4 tau
- 64,000 tana tōna taumaha
- 36,000 mita pūrua te rahi o ōna papa (e toru papa whutupōro tēnei rahi)
- 80,000 mita pūrua o te raima i tāhoroa
- toro ai ōna maitai whakapakari mai Te Whanganui-a-Tara ki Poihākena
- noho ai i runga whakapuru 150 hei tiaki i te whare i te rū whenua
- uhia ai ki te 14,500 papa pōhatu, he hina, he kōwhai te kano
- ngā rākau i tipua ki Aotearoa ka whakamahia ki rō whare: mataī (mō ngā papa pakitara), tawa (kahokaho ringa), rewarewa (paparanga ararewa), kawaka tauhou (ngā tuanui), Eucalyptus pilularis (mō ētahi papa).
Back to top
Te tiaki i te rū whenua
Kei runga whenua tāmata a Te Papa, nā reira e tika ana kia tiakina i te rū whenua.
Kia ū ai te tūranga, 50,000 ngā paopaotanga ki ētahi maihea 30 tana te taumaha; i rarua ai ngā tāngata noho pātata mai. I hangaia ētahi ngongo i te rapa me te matā kia āhei te whare ki te oreore i te rū – ki te kotahi mita ahakoa te aronga.
I roto i te rū nui rawa, ko Te Papa tētahi tino whare hei whakarurutanga i Te Whanganui-a-Tara.
- I roto i te kotahi ki te 250-tau rū whenua, kāore te whare e whara.
- I roto i te kotahi ki te 500-tau rū whenua, ka whakapaingia te whare.
- I roto i te kotahi ki te 2000-tau rū whenua (‘te mea nui’) ka noho pai ngā tāngata me ngā kohinga i roto i Te Papa, engari me tūraki pea te whare.
Back to top
Te waihanga me te tohu
I riro i a Jasmax Architects he whakataetae ā-taiao hei hoahoa i a Te Papa. Ko te kaihoahoa matua ko Ivan Mercep. Ko tana mahi he hanga i tētahi whare e whakaata ana i te hītori me te tuakiri tipu o Aotearoa.
Kanohi Māori
Anga atu ai te kanohi raki o Te Papa ki te whanga. Awhi ai ōna pari pakitara i te ao tūturu – ko te moana, ko ngā hiwi, me te rangi. Kei konei e noho ana Te Marae, i tapaia ko te Rongomaraeroa. Whakatau ai Te Marae i ngā manuhiri nō Aotearoa huri noa i te ao, ā, ka aratakina rātou ki ngā wāhi whakaaturanga Māori.
Ētahi atu kōrero mō Te Marae.
Kanohi Pākehā
Mihi atu ai te kanohi tonga o Te Papa me ōna papa kano maha ki te tāone. Ko ngā whakaaturanga o rō whare i ahu mai i te whakaaro Pākehā. He tauira ōna takiwā mō te nohanga a te Pākehā i te whenua.
Te wāhi i waenganui
Wehea ai, ā, honoa ai e tētahi pū matakahi te kanohi raki me te kanohi tonga – tūturu me te tāone, Māori me te Pākehā. I konei tirohia ai e te whakaaturanga Signs of a Nation | Ngā Tohu Kotahitanga te Tiriti o Waitangi – te puka whakapūmau o te motu. Kei konei anō te Community Gallery, e whakanoho ana i ngā whakaaturanga o hapori kē i Aotearoa.
Ētahi atu kōrero mō Signs of a Nation | Ngā Tohu Kotahitanga.
Ētahi atu kōrero mō te Community Gallery.
Back to top
Te Marae – Rongomaraeroa
Kitea ai i Te Marae, Rongomaraeroa, te āhua tikanga rua o Te Papa me tōna aronga mai ki ngā tikanga me ngā uaratanga Māori. He marae tika tonu – he wāhi hui, kōrero, matapaki, tautohe, me te whakanui mō te katoa o te motu. He wāhi anō hei pōhiri i te ora, hei poroaki i ngā mate.
He wāhi ahurei Te Marae, i te mea ka rerekē te kawa e ai ki te iwi kei runga i te pae. Ia rua tau, mahi ai he iwi kē me Te Papa ki te whakatū i tētahi whakaaturanga. Noho ai ngā kaumātua o taua iwi ki te Whare Taonga mō taua wā. Nā rātou te kawa i whakatakoto mō Te Marae.
Ētahi atu kōrero mō tō mātou Kaupapa Whakaaturanga ā-Iwi.
Back to top
Ngā waharoa
Ki a Te Papa he tino tikanga tō te waharoa. E rua ngā waharoa kei te whakaaturia – he mea o nāianei kei Te Marae me tētahi o neherā kei te Wellington Foyer. He waharoa tonu te katoa o te Whare Taonga – he waharoa ki te ao tūturu me ngā tikanga tuku iho o Aotearoa.
Te waharoa kei Te Marae, Papa 4
Ko te waharoa kei Te Marae te wāhi e whanga ai ngā manuhiri kia pōhiritia e te tangata whenua. He tohu te waharoa o te whakawhanaungatanga – te tūtakitanga o ngā tikanga.
He whakamaharatanga tō mātou waharoa ki ngā iwi kua tau ki Aotearoa:
- ki a Kupe te tipuna nui me ngā iwi kaumoana i whai mai i a ia i Te Moananui-a-Kiwa
- ki a Abel Tasman, James Cook, me ērā atu kaumoana Pākehā
- ki ētahi atu iwi i tae muri rawa mai.

Waharoa on The Marae, looking out over Wellington’s harbour, 1997, figures and stained glass by Luke Matthews and Oransay Smith

Waharoa on The Marae, looking towards Te Papa, 1997, figures and stained glass by Luke Matthews and Oransay Smith
Te waharoa kei te Wellington Foyer, Papa 2
He waharoa taketake kei te whakaaturia i te Wellington Foyer. He mea hanga i te tau 1906 mō te Colonial Museum, te tipuna o Te Papa.

Waharoa, 1906, carved by Neke Kapua and his sons Tene and Eremiha (Ngāti Tarawhai)
Back to top
Ngā kōhatu kei te tomokanga
Ko ngā kōhatu kei te tomokanga matua o Te Papa he tohu o tō mātou kaingākau ki Aotearoa te whenua me te iwi. He tohu mō:
- Papatūānuku – te kōhatu o waenganui
- te Tangata Whenua (Māori, iwi tūturu o Aotearoa) – te kōhatu pātata ki Cable Street
- te Tangata Tiriti (nā Te Tiriti o Waitangi i tuku tika mai ki Aotearoa) – te kōhatu pātata ki te tomokanga.
Ko ngā kōhatu tuatahi e rua he kōkawa tahepuia i pahū ake i Taranaki 75,000 tau ki muri. I puta mai rāua i te rahā, nā reira anō i moremore i porowhita ngā kōhatu. Ko te horo puia he waipuke poharu, hukarere, me te haupapa e rere iho ana i te puia.
Ko te kōhatu tokapata he momo Karamea, he toka ngiha (he mea rewa i te tīmatanga). E 350 miriona tau pea te pakeke i puta ake i te awa o Oarara ki te raki o Kawatiri. He totoka he pūmau tēnei mea te tokapata. He tohu ōna kano rerekē o te rerenga kētanga o te Tangata Tiriti kei Aotearoa.
Back to top
Te paoro kei te tomokanga
Ko te paoro nui kei roto i te tomokanga tōna ingoa ko te Sponsorship Recognition Stone. He mihi ki ngā kaitautoko tūturu o Te Papa.
Ko te kōhatu:
- 1.4 piriona tau tōna pakeke – te mea pakeke rawa kei Te Papa
- i hangaia i te gabbro (he momo ōnewa matanui, tioata hoki, ko tōna ingoa ake ko te Swedish Ebony Granite) nō Transvaal i te Tonga o Āwherika
- noho ai ki runga i te kōhatu Indian Hassan Green Granite
- 0.79 tana tōna taumaha
- 82 mitarau te inenga o tōna whitianga
- i tāraia e te kamupene Kusser Granite i Tiamani.
Ko te pēhanga pāpaku o te wai mai i te kura 500 rita kei te huri i te paoro. E 0.2 mitamano noa iho te rerenga wai kei waenganui i te paoro me te pūtake. He pū hiko kei te whiu i te wai kia neke ai te paoro, ki te kore he tangata hei pana atu.
Kia noho mā ai, ka utaina te wai ki te matū wai-kaukau i ia wiki, me te whakahou hoki i te wai.
Te ahopae me te ahopou o Te Papa
Mā te whakamahi i te Garmin GPSMAP 60CSx i tangohia e mātou ēnei kōrero mō te ahopou me te ahopae.
- Ki te raki – te pūwhara
41 17.381 T, 174 46.967 R (+ 4, - 4 mita rānei te tika)
- Ki te tonga – te tomokanga matua
41 17.424 T, 174 46.855 R (+ 12, -12 mita rānei te tika)
- Ki waenganui – te tuanui tata ki te uho
41 17.429 T, 174 46.930 R (+ 6, - 6 mita rānei te tika)
Maps and access to our building
Back to top