Tō mātou whare
He tohu whenua te whare o Te Papa kei te manawa o Te Whanganui-a-Tara, titiro whakawaho ai ki te ākau o te moana. Toroa ngā kōrero tika mō te waihanga o te whare. Tirohia ngā kōrero mō ētahi mea hira – pērā i Te Marae, ngā waharoa, ngā kōhatu kei te tomokanga, me te paoro nui kei roto i te tomokanga.
He take hoahoa
Nō wai te whenua e noho nei a Te Papa?
Te tiaki i te rū whenua
Te waihanga me te tohu
Te Marae – Rongomaraeroa
Ngā waharoa
Ngā kōhatu kei te tomokanga
Te paoro kei te tomokanga
Te ahopae me te ahopou o Te Papa
He take hoahoa
He mea nui te hanganga o Te Papa, ā:
- i oti i roto i te whā tau
- e 64,000 tana tōna taumaha
- e 36,000 mita pūrua te rahi o ōna papa (e toru papa whutupōro tēnei rahi)
- e 80,000 mita pūrua o te raima i tāhoroa
- e toro ai ōna maitai whakapakari mai Te Whanganui-a-Tara ki Poihākena
- e noho ai i runga whakapuru 150 hei tiaki i te whare i te rū whenua
- i uhia ai ki te 14,500 papa pōhatu, he hina, he kōwhai te kano
- ko ngā rākau i tipu ki Aotearoa ka whakamahia ki rō whare: mataī (mō ngā papa pakitara), tawa (kahokaho ringa), rewarewa (paparanga ararewa), kawaka tauhou (ngā tuanui), Eucalyptus pilularis (mō ētahi papa).
Ki runga
Nō wai te whenua e noho nei a Te Papa?
Nō te Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa te whenua e tū ana tēnei whare. E 2.3019 heketea tōna whārahi.
He poraka rīhi anō a Te Papa mai i a Wellington Waterfront Ltd kei ngā taha i te nōta me te nō-īta o te whare nei. E 5,689 mita pūtoru tōna rahi. Kei tēnei rohe ko Te Ara a Tāne, ko te puihi ā-Iwi, me te puihi kei te wāpū o Taranaki St.
E rua atu anō ngā poraka ririki nei kei te pitonga o te whare nei (te kokonga o ngā tiriti o Cable me Barnett), he mea rīhi nā Te Kaunihera o Tumeke Pōneke. Koirā te pātiti kei kō mai o te whakawhitinga tiriti, me tētahi wāhanga ririki o te pāka motokā/pahi.
Ki runga
Te tiaki i te rū whenua
Kei runga whenua tāmata a Te Papa, nā reira e tika ana kia tiakina i te rū whenua.
Kia ū ai te tūranga, e 50,000 ngā paopaotanga ki ētahi maihea 30 tana te taumaha; i rarua ai ngā tāngata noho pātata mai. I hangaia ētahi ngongo i te rapa me te matā kia āhei te whare ki te oreore i te rū – ki te kotahi mita ahakoa te aronga.
I roto i te rū nui rawa, ko Te Papa tētahi tino whare hei whakarurutanga i Te Whanganui-a-Tara.
- I roto i te kotahi ki te 250-tau rū whenua, kāore te whare e whara.
- I roto i te kotahi ki te 500-tau rū whenua, ka whakapaingia te whare.
- I roto i te kotahi ki te 2000-tau rū whenua (‘te mea nui’) ka noho pai ngā tāngata me ngā kohinga i roto i Te Papa, engari me tūraki pea te whare.
Ki runga
Te waihanga me te tohu
I riro i a Jasmax Architects he whakataetae ā-taiao hei hoahoa i a Te Papa. Ko te kaihoahoa matua ko Ivan Mercep. Ko tana mahi he hanga i tētahi whare e whakaata ana i te hītori me te tuakiri tipu o Aotearoa.
Kanohi Māori
Anga atu ai te kanohi raki o Te Papa ki te whanga. Awhi ai ōna pari pakitara i te ao tūturu – ko te moana, ko ngā hiwi, me te rangi. Kei konei e noho ana Te Marae, i tapaia ko te Rongomaraeroa. Whakatau ai Te Marae i ngā manuhiri nō Aotearoa huri noa i te ao, ā, ka aratakina rātou ki ngā wāhi whakaaturanga Māori.
Ētahi atu kōrero mō Te Marae.
Kanohi Pākehā
Mihi atu ai te kanohi tonga o Te Papa me ōna papa kano maha ki te tāone. Ko ngā whakaaturanga o rō whare i ahu mai i te whakaaro Pākehā. He tauira ōna takiwā mō te nohanga a te Pākehā i te whenua.
Te wāhi i waenganui
Wehea ai, ā, honoa ai e tētahi pū matakahi te kanohi raki me te kanohi tonga – tūturu me te tāone, Māori me te Pākehā. I konei tirohia ai e te whakaaturanga Signs of a Nation | Ngā Tohu Kotahitanga te Tiriti o Waitangi – te puka whakapūmau o te motu. Kei konei anō te Community Gallery, e whakanoho ana i ngā whakaaturanga o hapori kē i Aotearoa.
Ētahi atu kōrero mō Signs of a Nation | Ngā Tohu Kotahitanga.
Ētahi atu kōrero mō te Community Gallery.
Ki runga
Te Marae – Rongomaraeroa
Kitea ai i Te Marae, Rongomaraeroa, te āhua tikanga rua o Te Papa me tōna aronga mai ki ngā tikanga me ngā uaratanga Māori. He marae tika tonu – he wāhi hui, kōrero, matapaki, tautohe, me te whakanui mō te katoa o te motu. He wāhi anō hei pōhiri i te ora, hei poroaki i ngā mate.
He wāhi ahurei Te Marae, i te mea ka rerekē te kawa e ai ki te iwi kei runga i te pae. Ia rua tau, mahi ai he iwi kē me Te Papa ki te whakatū i tētahi whakaaturanga. Noho ai ngā kaumātua o taua iwi ki te Whare Taonga mō taua wā. Nā rātou te kawa i whakatakoto mō Te Marae.
Ētahi atu kōrero mō tō mātou Kaupapa Whakaaturanga ā-Iwi.
Ki runga
Ngā waharoa
Ki a Te Papa he tino tikanga tō te waharoa. E rua ngā waharoa kei te whakaaturia – he mea o nāianei kei Te Marae me tētahi o neherā kei te Wellington Foyer. He waharoa tonu te katoa o te whare taonga – he waharoa ki te ao tūturu me ngā tikanga tuku iho o Aotearoa.
Te waharoa kei Te Marae, Papa 4
Ko te waharoa kei Te Marae te wāhi e whanga ai ngā manuhiri kia pōhiritia e te tangata whenua. He tohu te waharoa o te whakawhanaungatanga – te tūtakitanga o ngā tikanga.
He whakamaharatanga tō mātou waharoa ki ngā iwi kua tau ki Aotearoa:
- ki a Kupe te tipuna nui me ngā iwi kaumoana i whai mai i a ia i Te Moana-nui-a-Kiwa
- ki a Abel Tasman, James Cook, me ērā atu kaumoana Pākehā
- ki ētahi atu iwi i tae muri rawa mai.

Te waharoa o Te Marae, te tirohanga atu ki Te Whanganui-a-Tara, 1997, ko ngā poutipua me te matapihi kōata whaikano nā Luke Matthews rāua ko Oransay Smith

Te waharoa o Te Marae, te tirohanga atu ki Te Papa, 1997, ko ngā poutipua me te matapihi kōata whaikano nā Luke Matthews rāua ko Oransay Smith
Te waharoa kei te Wellington Foyer, Papa 2
He waharoa taketake kei te whakaaturia i te Wellington Foyer. He mea hanga i te tau 1906 mō te Colonial Museum, te tipuna o Te Papa.
Ki runga
Ngā kōhatu kei te tomokanga
Ko ngā kōhatu kei te tomokanga matua o Te Papa he tohu o tō mātou kaingākau ki Aotearoa te whenua me te iwi. He tohu mō:
- Papatūānuku – te kōhatu o waenganui
- te Tangata Whenua (Māori, iwi tūturu o Aotearoa) – te kōhatu pātata ki Cable Street
- te Tangata Tiriti (nā Te Tiriti o Waitangi i tuku tika mai ki Aotearoa) – te kōhatu pātata ki te tomokanga.
Ko ngā kōhatu tuatahi e rua he kōkawa tahepuia i pahū ake i Taranaki 75,000 tau ki muri. I puta mai rāua i te rahā, nā reira anō i moremore i porowhita ngā kōhatu. Ko te horo puia he waipuke poharu, hukarere, me te haupapa e rere iho ana i te puia.
Ko te kōhatu tokapata he momo karamea, he toka ngiha (he mea rewa i te tīmatanga). E 350 miriona tau pea te tawhito i puta ake i te awa o Oparara ki te raki o Karamea. He totoka he pūmau tēnei mea te tokapata. He tohu ōna kano rerekē o te rerenga kētanga o te Tangata Tiriti kei Aotearoa.
Ki runga
Te paoro kei te tomokanga
Ko te paoro nui kei roto i te tomokanga tōna ingoa ko te Sponsorship Recognition Stone. He mihi ki ngā kaitautoko tūturu o Te Papa.
Ko te kōhatu:
- 1.4 piriona tau tōna pakeke – te mea pakeke rawa kei Te Papa
- i hangaia i te gabbro (he momo ōnewa matanui, tioata hoki, ko tōna ingoa ake ko te Swedish Ebony Granite) nō Transvaal i te Tonga o Āwherika
- noho ai ki runga i te kōhatu Indian Hassan Green Granite
- 0.79 tana tōna taumaha
- 82 mitarau te inenga o tōna whitianga
- i tāraia e te kamupene Kusser Granite i Tiamani.
Ko te pēhanga pāpaku o te wai mai i te kura 500 rita kei te huri i te paoro. E 0.2 mitamano noa iho te rerenga wai kei waenganui i te paoro me te pūtake. He pū hiko kei te whiu i te wai kia neke ai te paoro, ki te kore he tangata hei pana atu.
Kia noho mā ai, ka utaina te wai ki te matū wai-kaukau i ia wiki, me te whakahou hoki i te wai.
Te ahopae me te ahopou o Te Papa
Mā te whakamahi i te Garmin GPSMAP 60CSx i tangohia e mātou ēnei kōrero mō te ahopou me te ahopae.
- Ki te raki – te pūwhara
41 17.381 T, 174 46.967 R (+ 4, - 4 mita rānei te tika)
- Ki te tonga – te tomokanga matua
41 17.424 T, 174 46.855 R (+ 12, -12 mita rānei te tika)
- Ki waenganui – te tuanui tata ki te uho
41 17.429 T, 174 46.930 R (+ 6, - 6 mita rānei te tika)
Ngā mahere me ngā urunga ki tēnei whare
Ki runga