Go to the site map page Go to the search page Go to the contact us page To to the Government Portal www.govt.nz Go to the top of the Page

Tō mātou whare 

He tohu whenua te whare o Te Papa kei te manawa o Te Whanganui-a-Tara, titiro whakawaho ai ki te ākau o te moana. Toroa ngā kōrero tika mō te waihanga o te whare. Tirohia ngā kōrero mō ētahi mea hira – pērā i Te Marae, ngā waharoa, ngā kōhatu kei te tomokanga, me te paoro nui kei roto i te tomokanga.

He take hoahoa
Nō wai te whenua e noho nei a Te Papa?
Te tiaki i te rū whenua
Te waihanga me te tohu
Te Marae – Rongomaraeroa
Ngā waharoa
Ngā kōhatu kei te tomokanga
Te paoro kei te tomokanga
Te ahopae me te ahopou o Te Papa

He take hoahoa

He mea nui te hanganga o Te Papa, ā:

  • i oti i roto i te whā tau
  • e 64,000 tana tōna taumaha
  • e 36,000 mita pūrua te rahi o ōna papa (e toru papa whutupōro tēnei rahi)
  • e 80,000 mita pūrua o te raima i tāhoroa
  • e toro ai ōna maitai whakapakari mai Te Whanganui-a-Tara ki Poihākena
  • e noho ai i runga whakapuru 150 hei tiaki i te whare i te rū whenua
  • i uhia ai ki te 14,500 papa pōhatu, he hina, he kōwhai te kano
  • ko ngā rākau i tipu ki Aotearoa ka whakamahia ki rō whare: mataī (mō ngā papa pakitara), tawa (kahokaho ringa), rewarewa (paparanga ararewa), kawaka tauhou (ngā tuanui), Eucalyptus pilularis (mō ētahi papa).

Ki runga

Nō wai te whenua e noho nei a Te Papa?

 

Nō te Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa te whenua e tū ana tēnei whare. E 2.3019 heketea tōna whārahi.

 

He poraka rīhi anō a Te Papa mai i a Wellington Waterfront Ltd kei ngā taha i te nōta me te nō-īta o te whare nei. E 5,689 mita pūtoru tōna rahi. Kei tēnei rohe ko Te Ara a Tāne, ko te puihi ā-Iwi, me te puihi kei te wāpū o Taranaki St.

 

E rua atu anō ngā poraka ririki nei kei te pitonga o te whare nei (te kokonga o ngā tiriti o Cable me Barnett), he mea rīhi nā Te Kaunihera o  Tumeke Pōneke. Koirā te pātiti kei kō mai o te whakawhitinga tiriti, me tētahi wāhanga ririki o te pāka motokā/pahi.

Ki runga

Te tiaki i te rū whenua

Kei runga whenua tāmata a Te Papa, nā reira e tika ana kia tiakina i te rū whenua.

Kia ū ai te tūranga, e 50,000 ngā paopaotanga ki ētahi maihea 30 tana te taumaha; i rarua ai ngā tāngata noho pātata mai. I hangaia ētahi ngongo i te rapa me te matā kia āhei te whare ki te oreore i te rū – ki te kotahi mita ahakoa te aronga.

I roto i te rū nui rawa, ko Te Papa tētahi tino whare hei whakarurutanga i Te Whanganui-a-Tara.

  • I roto i te kotahi ki te 250-tau rū whenua, kāore te whare e whara.
  • I roto i te kotahi ki te 500-tau rū whenua, ka whakapaingia te whare.
  • I roto i te kotahi ki te 2000-tau rū whenua (‘te mea nui’) ka noho pai ngā tāngata me ngā kohinga i roto i Te Papa, engari me tūraki pea te whare.

Ki runga

Te waihanga me te tohu

I riro i a Jasmax Architects he whakataetae ā-taiao hei hoahoa i a Te Papa. Ko te kaihoahoa matua ko Ivan Mercep. Ko tana mahi he hanga i tētahi whare e whakaata ana i te hītori me te tuakiri tipu o Aotearoa.

Kanohi Māori

Anga atu ai te kanohi raki o Te Papa ki te whanga. Awhi ai ōna pari pakitara i te ao tūturu – ko te moana, ko ngā hiwi, me te rangi. Kei konei e noho ana Te Marae, i tapaia ko te Rongomaraeroa. Whakatau ai Te Marae i ngā manuhiri nō Aotearoa huri noa i te ao, ā, ka aratakina rātou ki ngā wāhi whakaaturanga Māori.

Ētahi atu kōrero mō Te Marae.

Kanohi Pākehā

Mihi atu ai te kanohi tonga o Te Papa me ōna papa kano maha ki te tāone. Ko ngā whakaaturanga o rō whare i ahu mai i te whakaaro Pākehā. He tauira ōna takiwā mō te nohanga a te Pākehā i te whenua.

Te wāhi i waenganui

Wehea ai, ā, honoa ai e tētahi pū matakahi te kanohi raki me te kanohi tonga – tūturu me te tāone, Māori me te Pākehā. I konei tirohia ai e te whakaaturanga Signs of a Nation | Ngā Tohu Kotahitanga te Tiriti o Waitangi – te puka whakapūmau o te motu. Kei konei anō te Community Gallery, e whakanoho ana i ngā whakaaturanga o hapori kē i Aotearoa.

Ētahi atu kōrero mō Signs of a Nation | Ngā Tohu Kotahitanga.
Ētahi atu kōrero mō te Community Gallery.

Ki runga

Te Marae – Rongomaraeroa

Kitea ai i Te Marae, Rongomaraeroa, te āhua tikanga rua o Te Papa me tōna aronga mai ki ngā tikanga me ngā uaratanga Māori. He marae tika tonu – he wāhi hui, kōrero, matapaki, tautohe, me te whakanui mō te katoa o te motu. He wāhi anō hei pōhiri i te ora, hei poroaki i ngā mate.

He wāhi ahurei Te Marae, i te mea ka rerekē te kawa e ai ki te iwi kei runga i te pae. Ia rua tau, mahi ai he iwi kē me Te Papa ki te whakatū i tētahi whakaaturanga. Noho ai ngā kaumātua o taua iwi ki te Whare Taonga mō taua wā. Nā rātou te kawa i whakatakoto mō Te Marae.

Ētahi atu kōrero mō tō mātou Kaupapa Whakaaturanga ā-Iwi.

Ki runga

Ngā waharoa

Ki a Te Papa he tino tikanga tō te waharoa. E rua ngā waharoa kei te whakaaturia – he mea o nāianei kei Te Marae me tētahi o neherā kei te Wellington Foyer. He waharoa tonu te katoa o te whare taonga – he waharoa ki te ao tūturu me ngā tikanga tuku iho o Aotearoa.

Te waharoa kei Te Marae, Papa 4

Ko te waharoa kei Te Marae te wāhi e whanga ai ngā manuhiri kia pōhiritia e te tangata whenua. He tohu te waharoa o te whakawhanaungatanga – te tūtakitanga o ngā tikanga.

He whakamaharatanga tō mātou waharoa ki ngā iwi kua tau ki Aotearoa:

  • ki a Kupe te tipuna nui me ngā iwi kaumoana i whai mai i a ia i Te Moana-nui-a-Kiwa
  • ki a Abel Tasman, James Cook, me ērā atu kaumoana Pākehā
  • ki ētahi atu iwi i tae muri rawa mai.

Te Waharoa o Te Marae
Te waharoa o Te Marae, te tirohanga atu ki Te Whanganui-a-Tara, 1997, ko ngā poutipua me te matapihi kōata whaikano nā Luke Matthews rāua ko Oransay Smith


Te Waharoa o Te Papa
Te waharoa o Te Marae, te tirohanga atu ki Te Papa, 1997, ko ngā poutipua me te matapihi kōata whaikano nā Luke Matthews rāua ko Oransay Smith

Te waharoa kei te Wellington Foyer, Papa 2

He waharoa taketake kei te whakaaturia i te Wellington Foyer. He mea hanga i te tau 1906 mō te Colonial Museum, te tipuna o Te Papa.

Ki runga

Ngā kōhatu kei te tomokanga

Ko ngā kōhatu kei te tomokanga matua o Te Papa he tohu o tō mātou kaingākau ki Aotearoa te whenua me te iwi. He tohu mō:

  • Papatūānuku – te kōhatu o waenganui
  • te Tangata Whenua (Māori, iwi tūturu o Aotearoa) – te kōhatu pātata ki Cable Street
  • te Tangata Tiriti (nā Te Tiriti o Waitangi i tuku tika mai ki Aotearoa) – te kōhatu pātata ki te tomokanga.

Ko ngā kōhatu tuatahi e rua he kōkawa tahepuia i pahū ake i Taranaki 75,000 tau ki muri. I puta mai rāua i te rahā, nā reira anō i moremore i porowhita ngā kōhatu. Ko te horo puia he waipuke poharu, hukarere, me te haupapa e rere iho ana i te puia.

Ko te kōhatu tokapata he momo karamea, he toka ngiha (he mea rewa i te tīmatanga). E 350 miriona tau pea te tawhito i puta ake i te awa o Oparara ki te raki o Karamea. He totoka he pūmau tēnei mea te tokapata. He tohu ōna kano rerekē o te rerenga kētanga o te Tangata Tiriti kei Aotearoa.

Ki runga

Te paoro kei te tomokanga

Ko te paoro nui kei roto i te tomokanga tōna ingoa ko te Sponsorship Recognition Stone. He mihi ki ngā kaitautoko tūturu o Te Papa.

Ko te kōhatu:

  • 1.4 piriona tau tōna pakeke – te mea pakeke rawa kei Te Papa
  • i hangaia i te gabbro (he momo ōnewa matanui, tioata hoki, ko tōna ingoa ake ko te Swedish Ebony Granite) nō Transvaal i te Tonga o Āwherika
  • noho ai ki runga i te kōhatu Indian Hassan Green Granite
  • 0.79 tana tōna taumaha
  • 82 mitarau te inenga o tōna whitianga
  • i tāraia e te kamupene Kusser Granite i Tiamani.

Ko te pēhanga pāpaku o te wai mai i te kura 500 rita kei te huri i te paoro. E 0.2 mitamano noa iho te rerenga wai kei waenganui i te paoro me te pūtake. He pū hiko kei te whiu i te wai kia neke ai te paoro, ki te kore he tangata hei pana atu.

Kia noho mā ai, ka utaina te wai ki te matū wai-kaukau i ia wiki, me te whakahou hoki i te wai.  

Te ahopae me te ahopou o Te Papa

Mā te whakamahi i te Garmin GPSMAP 60CSx i tangohia e mātou ēnei kōrero mō te ahopou me te ahopae.

  • Ki te raki – te pūwhara
    41 17.381 T, 174 46.967 R (+ 4, - 4 mita rānei te tika)
  • Ki te tonga – te tomokanga matua
    41 17.424 T, 174 46.855 R (+ 12, -12 mita rānei te tika)
  • Ki waenganui – te tuanui tata ki te uho
    41 17.429 T, 174 46.930 R (+ 6, - 6 mita rānei te tika)

Ngā mahere me ngā urunga ki tēnei whare

Ki runga



© Copyright Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa, Wellington, New Zealand.