He kōrero ārahi mō te wāhanga ākonga 

Get Ready for the Big One

E toru ngā wāhanga o te wāhanga ākonga:

Kua Rite Koe?

He kīnaki tēnei kai hinengaro pāhekoheko mō te kēmu Kia Rite mō te Mea Nunui. Ka ako ngā ākonga ki te hiranga o te noho rite kei tūpono mai te ohotata.  Ka kōwhiri rātou i tā rātou e whakaaro ai me mau tahi me rātou mehemea me whakatahi rātou. Ka hoatu hoki he pārongo ki a rātou mō ngā whakariteritenga e tika ana mō ā rātou mōkai.

Kōrero Pūrākau

Kei roto i tēnei kohinga o ētahi kōrero pūrākau e toru nō Aotearoa he kōrero e pā ana ki ngā take e tū ai ētahi āhua whenua i ngā wāhi e tū ana ināianei, ki te mauranga mai a Māui i te ahi ki Aotearoa, me te take e tūpono mai ai ngā rū whenua.

Nā te poto o aua pūrākau ka taea e ngā ākonga anō te kōrero, ka taea hoki e koe te pānui ki te akomanga.

Tēnā pea ka mōhio koutou ko ō ākonga ki ētahi atu tauira o ēnei kōrero. Kua āta tuhia ēnei mō te rauemi nei, ā, ka āhei koe ki te tā i ēnei mehemea kei te pīrangi ki te whakamahi i rō akomanga.

Kia Rite mō te Mea Nunui

He kēmu pāhekoheko tēnei e tūhura ai ngā ākonga i te motuhenga o te noho ki tēnei whenua e mātātoa ai ngā āhua papawhenua me te kaha tūpono hoki ka puta mai he rū, he hūnga, he ngaru āniwhaniwha rānei.

Kei te whakaatu mai te mahere o Aotearoa i ngā puia mātātoa me ngā takutai kei reira te tino tūponotanga o te ngaru āniwhaniwha, ā, e tohu ana ngā tae i ngā rerekētanga o te tūpono rū. Mā te whakamahi i tērā ka tirotiro ngā ākonga i ngā momo mōrearea ka puta mai ki tēnā, ki tēnā takiwā me te kimi mōhio mō ērā i heipū tūturutia.

Kātahi ka kōwhiria e ngā ākonga te wheako whakaari parekura e hiahia ana rātou ki te tākaro.

  • Te hūnga - kei te kōwhiri ngā ākonga i te wāhi e tata ana ki tētahi puia hei whakatū i tō rātou whare karapu.
  • Te rū whenua - kei te kōwhiri ngā ākonga me pēhea tā rātou whakahaumaru i te kāinga o te whānau Rumble. Mutu mai te rū, ka kite rātou mehemea kua pai ā rātou kōwhiringa, kāore rānei.
  • Te ngaru āniwhaniwha - kua tata tētahi ngaru āniwhaniwha te tae atu ki tētahi tāone i te taha moana. Me haere rātou ki hea kia ora ai? Ka kite ngā ākonga i ngā hua o ā rātou kōwhiringa.

Ngā Hononga ki te Marautanga o Aotearoa

Hauora - Taumata 2-3

Te Taiao

Ka taea e te ākonga:

Taumata 2

  • te tautuhi, te whakamahi ngā rawa hapori, me te whakamārama he aha te wāhi ki ēnei rawa e pai ai te noho a te hapori
  •  te whakamahi, te whai rānei ngā tikanga māmā hei hāpai i ngā whaitua pārekareka, hauora hoki
  • te whakawhiti whakaaro e pā ana ki ngā whaitua āhuareka, ngā whaitua e noho pai ai ngā tāngata katoa, me te mahi ngātahi ki ētahi atu hei whakapai ake i ngā whaitua

Taumata 3

  • te whakaatu me pēhea te tiaki i ngā rawa o te taiao, tae atu ki ngā taonga Māori, kia pūmau ai te taiao hei puna rongoā, hei puna oranga whānui
  • te rangahau, te arotake me te whai ētahi mahi e kaha ake ai te whaihua o ngā tohuārahi me ngā tikanga noho hauora, noho haumaru o roto i tana kura
  • te whakatakoto me te whakahaere tētahi kaupapa, ā-takitahi, ā-rōpū rānei, ki te whakapai ake i tētahi āhuatanga tinana, i te akomanga, i te kura rānei

Te Waiora

Ka taea e te ākonga:

Taumata 2

  • te āhukahuka tana tipu haere, me ana hiahia i a ia e pakari haere ana, ka whakaatu ko ia anō kei te whakahaere i tētahi wāhanga nui o ngā mahi e ora ai ia
  • te whai tonu ngā mahi whakapakari tinana pārekareka ki a ia, me te whakaaro nui ki tōna wairua, tōna hinengaro me te tinana
  • te whakaahua he aha ngā āhuatanga e ōrite ana, me te mōhio he pūmanawa ō tēnā, ō tēnā; me whakanui hoki ngā rerekētanga
  • te tautuhi me te whakamahi ngā tikanga haumaru me ngā tikanga kaupare mate

Taumata 3

  • te tautuhi ngā āhuatanga e pā mai ana ki te tipu o te tamaiti me te whakapakari i ngā pūmanawa e hiahiatia ana hei whakataki i ngā rerekētanga ka hua ake i ēnei momo tipu
  • te whai kia riro māna tonu e whakahaere ngā mahi koiri; e pārekareka ana ki a ia, i ōna wā anō i te wiki, e ora ai te wairua, te hinengaro me te tinana
  • te kimi mai he aha te wāhi ki ngā āhuatanga hapori me ngā āhuatanga whaitua e rerekē ai te āhua o ngā mahi whakaū hauora, whakapakari tinana rānei
  • te tautuhi me te whakamahi ngā tikanga haumaru me ngā tikanga kaupare mate

Pūtaiao 

Ō Mataora

I roto i āna akoranga mō te Ō Mataora ka whakaaraarahia, ka whakamahia e te ākonga ōna mōhio, ōna pūkenga me ōna waiaro kia:

  • tūhura i te whakapapa pūtaiao-ā-nuku o Papa-tū-ā-nuku kia mārama ki tōna tawhito me ōna hurihanga maha;

Ngā Putanga Ako mō ngā Ākonga

Ka mōhio ngā ākonga:

  • ka kaha atu te noho whakarae o ētahi wāhi o Aotearoa ki ngā parekura o te ao tūturu (arā, ngā rū, ngā hū, ngā ngaru āniwhaniwha) i ētahi atu
  • ina taka mai he mōrearea o te ao tūturu ko te painga atu mō rātou, mō ō rātou whānau, ko te noho rite
  • me pehea te whakarite i tētahi Kete Kia Rite, ā, he mea pai mehemea kei tō rātou kāinga tētahi
  • me aha rātou ki te tūpono mai he parekura
  • me aha rātou i muri i tētahi parekura. 
  •