Kua Rite Koe? - He whakaaro mō te ako i rō akomanga 

Ko te noho rite kei tūpono mai te ohotata - koinei te kupu nui a te Earthquake Commission (mō ngā rawa) me Te Rākau Whakamarumaru (mō ngā tāngata) hei āwhina ki te whakangāwari i ngā pānga o te parekura.

He mea pai te whakapau wā i roto i te akomanga e titiro ana me pēhea e whakariterite ai ngā ākonga me ō rātou whānau mō tētahi ohotata. Kei konei he pārongo mō ngā whakariteritenga ka taea e rātou, me pēhea hoki ā rātou mahi i te wā o te parekura, i muri hoki i te parekura.

Kua hangaia ngā rārangi ki ngā pārongo nā Te Rākau Whakamarumaru (titiro ki tā rātou pae tukutuku i raro nei). Ka āhei ngā kaiako ki te whakamahi i ēnei kōrero hei whakamōhio i ā rātou whakaakoranga i rō akomanga.

> Te Rākau Whakamarumaru

Kei te whakaraupapatia ngā pārongo i konei ki roto i ētahi wāhanga e toru:

1. Te noho rite
2. Me aha i te wā ohotata
3. Me aha i muri i te ohotata

1. Te noho rite

Ki te heipū mai me mātua wehe atu koe i tō whare, me wawe tonu atu taua wehenga. Ko te tikanga, e kore koutou ko tō whānau e whai wā hei rapu haere puta noa i te whare i ngā mea tērā tonu pea ka hiahiatia. Tērā pea me wehe atu koe i waenganui pō tonu, ā, kua weto kē te hiko - ka taea e koe te kimi te huarahi tika i te wā pōuri?
Nō reira, ko te painga atu mēnā kua rite kē ngā mea - kei tūpono mai te ohotata…

Me whai Kete Kia Rite koutou ko tō whānau, me te whakarite:

  • kia nui ngā kai me te wai i roto mō ngā tāngata katoa o tō whare mō te toru rā. Ko te tikanga, me ukauka aua kai, nō reira ko te painga atu ko ngā kēne kai, ngā kai paka rānei – kaua e wareware te tīwara!
  • kia whai taputapu kawe hei tao kai, pērā i te rorerore iti
  • kia whakaurua atu ngā rongoā hira - pērā i tō ngongō ki te pāngia koe e te huangō
  • kia whakaurua he paeora
  • kei roto tētahi waerehe me ētahi pūhiko
  • kei roto tētahi rama hiko, he mea pītongatonga ki te wai, me ētahi pūhiko
  • kia whakaurua ētahi atu kākahu me ētahi atu hū whakamahana, pītongatonga hoki ki te
  • kia whai rawa moe pērā i ngā pēke moe, ngā paraikete rānei
  • kia whai pepa hamuti me ētahi pēke kirihou (mō tō hamuti ohorere!)
  • kia kuhuna ki roto ngā pūrere whakakaha rongo, me ērā atu taonga whaiaro e whakamahia ana e ngā mema o te whānau

Ki te whai mōkai, me whakarite:

  • kia mau kara te mōkai me te porotiti - me whakaatu te porotiti i tō ingoa, tō nama waea, ā, mēnā ki te taea, tō wāhi noho
  • kia whai kēne kai mōkai
  • kia noho tata tonu tētahi pouaka kawe me tētahi paraikete mōkai. Tuhia tō ingoa me tō wāhi noho ki runga i te pouaka.

Ka taea te maha o ēnei mea te rarau atu i roto i tō Kete Kia Rite - engari me whakarite kia taea te whakamahi tonu ngā mea pērā i ngā pounamu wai, i ngā kai, me ngā pūhiko. Whakahoutia ngā kai me te wai ia tekau mā rua marama, ngā pūhiko ia toru marama.

Engari i ētahi wā kāore e taea te whakawehe atu, kia kaua e whakamahi rānei, i ngā mea pēnā i ngā kākahu, ngā rongoā, ngā rama hiko, ngā aha atu, kei tūpono mai te ohotata. Kei te pai tēnā – me whakarite kia whakahoutia, kia whakahokia ki te wāhi ōrite kia mōhio ai te whānau me tiki atu i hea i ngā wā ohotata.

ME MAHARA TONU ka tūpono mai te parekura i ngā wā ake nei - i te rā, i te pō rānei. Me whakaraupapa ngā whānau i tētahi Mahere Ohotata mō ō rātou kāinga, mō ngā wāhi mahi hoki.

Me whai wāhi ēnei ki tō Mahere Ohotata

  • Ngā wāhi e haumaru ai te whakaruru i roto i tō kāinga ina tūpono mai te rū, te āwhā, te waipuke rānei - me whakawai i te tae atu ki reira. Tēnā pea ka rerekē tēnei ki a koe, engari me toko whakaaro ko waenganui pō tonu, kāore ngā rama e kā ana, ā, kua tūpono mai tētahi mahi whakamataku
  • Te ingoa o te tangata whakahaere i te Kete Kia Rite.
  • Te ingoa o te tangata kei a ia te takohanga tiaki i ngā mōkai, whakatinana hoki i te mahere tiaki i aua mōkai.
  • Te tūnga o te wāhi whakatahi a Te Rākau Whakamarumaru - ko te tikanga, he kura. Whakawaia te ara ka whāia e koe.

Ki runga ano

2.  Me aha i te tūpono parekura o te ao tūturu

I te rū me mahi ēnei

  • Mehemea kei rō whare koe - e noho ki reira.
  • Rapua he wāhi haumaru, kaha hoki hei uru atu ki raro, hei tauira, tētahi tēpu kaha. Kia maumahara ki te pupuri i ngā waewae - ka nekeneke hoki te tēpu.
  • Mehemea kei waho koe i tētahi whare, kia tawhiti atu koe i ngā whare me ērā atu mea ka taka, ka hinga rānei pea ki runga i a koe, pērā i ngā rākau, ngā pou hiko, ngā rama ārahi, ngā tohu ārahi me ngā piriti. Hōngongoi ki te whenua me te uhi i tō māhunga
  • Mehemea kei roto koe i te motokā, te pahi rānei - e noho ki reira.

Me aha ki te raraka he ngaru āniwhaniwha

I ētahi wā ka tīmata te rū i tētahi ngaru āniwhaniwha, nō reira ki te rongo koe i tētahi rū, i te whakapū whakatūpato ngāru āniwhaniwha rānei:

  • Haere whakauta ki te wāhi tino tawhiti ka taea, ki te tū koe tata ki te one, ki tētahi awa rānei e tata ana ki te one: ko te painga atu, ko te wāhi tiketike rawa.
  • Kaua e haere ki te one ki te mātaki i te ngaru āniwhaniwha. Ki te tū koe i runga one, ka kite i tētahi ngaru āniwhaniwha e whakatata mai ana, kua tino tōmuri kē mō te oma atu!
  • Whakarongo ki te waerehe mō ngā tohutohu a Te Rākau Whakamarumaru.

Me aha i te hūnga

Nō te mea e noho tawhiti ana te nuinga o ngā tāngata i ngā puia, ko te mōrearea tērā tonu pea ka heipū ko tō te pungarehu e takataka mai ana, nō reira:

  • E noho ki rō whare
  • Katia katoatia ngā matapihi me ngā kūaha.
  • Whakarongo ki te waerehe mō ngā tohutohu a Te Rākau Whakamarumaru.
  • Puritia ngā mōkai i roto i te whare.
  • Mehemea kei waho koe, uhia tō waha ki tētahi wāhanga papanga me te ngā mā tēnā. Ki te whai mōwhiti koe (ahakoa mō te kaukau), whakamaua.

Mehemea kei te whakaputa te puia i te rangitoto me ētahi atu otaota

  • Whakarongo ki te waerehe mō ngā tohutohu a Te Rākau Whakamarumaru - mehemea kei te tū koe i te ara ka whāia e aua mōrearea, ka whakatahia koe.

Ki runga ano

3. Me aha i muri i tētahi parekura o te ao tūturu

Me mahi ēnei i muri i te rū

  • Tāria te wā poto, hīa te ngā hohonu, ka āta titiro mehemea ka haumaru mō te haere.
  • E noho i te taha o tētahi tangata pakeke atu e mōhio ana ki ngā mahi tika.
  • Whakarongo ki te waerehe mō ngā tohutohu a Te Rākau Whakamarumaru.
  • Kia pātata tō Kete Kia Rite ki a koutou ko tō whānau kei whakatahi koe.
  • Ki te taea e koe te noho i rō whare, e noho tata ki tō wāhi haumaru nō te mea ka tūpono mai pea he ueuetanga anō, ā, kia tere tō hoki anō ki raro i te tēpu ki reira whakarurua ai.

Me aha i muri te taenga o te ngaru āniwhaniwha

  • E noho ki tō wāhi whakatahi (ko te tikanga, ko te wāhi tino tawhiti atu ka taea tēnā, te wāhi tino tiketike rānei ka taea i runga ake, i te one, i te awa rānei) tae noa kia tohutohua e Te Rākau Whakamarumaru ki te mahi i tētahi atu mea.
  • .Ko te tikanga, neke atu i te kotahi ngā ngaru āniwhniwha, ka hōkai hoki. Ko te tikanga, ka pau tētahi wā i mua i te taenga mai o te mea tuarua ki uta, ENGARI KA NUI ATU i te ngaru tuatahi. Kaua e haere ki te mātaki noa!

Ngā mahi i muri i te hūnga

  • E noho i rō whare. Kaua e haere ki te mātaki noa.
  • E noho i te taha o tētahi tangata pakeke atu e mōhio ana ki ngā mahi tika.
  • Whakarongo ki te waerehe mō ngā tohutohu a Te Rākau Whakamarumaru.
  • Kia pātata tō Kete Kia Rite ki a koutou ko tō whānau kei whakatahi koe.
  • Mehemea kua whakatahia tō whānau, ka hoki anake koutou ki te kāinga ina kī mai Te Rākau Whakamarumaru ka haumaru tō hokinga atu.

Ki runga ano