Curriculum links
Ngā tino wāhi ako
Ka noho i raro i ēhea whenu?
- Tikanga ā Iwi - Te Ahurea me te Tuku Ihotanga
- Te Ao Hurihuri
- Ngā Toi - Toi Ataata
Ngā tino pukenga
Pūkenga Whakawhitiwhiti Kōrero, Pūkenga Mōhiotanga, Ngā Pūkenga Pāpori, Pāhekoheko hoki
Ngā reanga
Tikanga ā Iwi taumata 1-8, Ngā Toi taumata1-4
Ngā tau
1-13
Ki runga ano
E tautoko ana i ēhea kaupapa kōrero?
- Te Pāpori o Aotearoa Onamata, o Nāianei Hoki
- Ngā Tāhuhu Kōrero o Aotearoa
- Ngā Mahi Toi o Aotearoa
- Kōrero Pūrākau
E hia te roa o tēnei mahi?
E rima ki te tekau miniti
Ki runga ano
Ka kimihia ki hea?
He aha te take me heri au i taku akomanga ki tēnei taonga?
- Kia kite i tētahi o ngā whakaahua o tētahi o ngā kaitoi tautohenga, arā ko Charles Frederick Goldie.
- He whakatuwheratanga tino pai ki ngā mōhiohio me ngā waiaro i roto i te hītori o ngā toi i Aotearoa.
He aha ngā mahi kei taua whakaaturanga?
- Kia whakamīharo ki te whai kiko o te whakaahua nei.
- Titiro ki te āhua o tā te mahi toi kawe i ngā whakaaro.
- Ārohia te tauira o te whakapono o te Pākehā ki te oranga o te Māori i te mutunga o te rautau tekau mā iwa - me whakaene i te pera o te iwi e matemate haere ana.
Ki runga ano
Me aha taku mōhio ki tēnei whakaaturanga?
- I whakaoti a Goldie i te whakaahua nei o Ina Te Papatahi, he kuia nō Ngā Puhi, i te tau 1903. E 18 āna peitahanga i a Ina.
- I peitahia e Goldie e ai ki tana tikanga pohewa. I whakapono tahi rātou ko te nuinga o ngā Pākehā i te tīmatanga o te rautau rua tekau, ka ngaro haere te Māori, ka whakawaimehatia rānei.
- I whakaingoatia te whakaahua nei ko Darby and Joan, i runga anō i tētahi waiata Ingarihi, waiata whakaaro rauangi o te rautau tekau mā waru. E tohu ana te kīanga nei i tētahi tokorua kaumātua, i tētahi tokorua e noho tahi tonu ana rānei mō ake tonu atu. Ko te whakaaro ko Ina ko Joan, me te wheku whakairo i tōna taha, ko Darby.
Ētahi kaupapa hei matapakinga pea
- Kei te pīrangi koe ki te whakairi i tēnei whakaahua i roto tō whare? He aha ai? He aha i kore ai?
- Ki tō whakaaro, kei te whakaahua te whakaahua nei i tētahi wā i mua i te taenga mai o te Pākehā, i muri rānei? He aha ngā tīwhiri i roto te whakaahua nei tērā ka tautoko i tō whakaaro? I peitahia te whakaahua nei i muri i te taenga mai o te Pākehā, nā te mea e mau panekoti Pākehā ana a Ina.
- E tohu ana te taitara Darby and Joan i te aha? Ki a koe, he aha te take pea i kōwhiri ai a Goldie i aua ingoa, nō te mea ehara aua ingoa i ngā ingoa tūturu o te tokorua? I te takanga o te wā e tohu ana nga kiripuaki o tētahi waiata Ingarihi, arā a Joan rāua ko Darby, i tētahi tokorua kaumātua. E tohu ana te taitara i a Ina Te Papatahi me te wheku whakairo hei Joan rāua ko Darby.
- Ki tō whakaaro he pono te whakaatu o te whakaahua nei i te taiao pāpori i te tīmatanga o ngā tau 1900?
- Ki tō whakaaro, i peita a Goldie i a Ina i roto i tana papamahi, i te wāhi rānei e whakaaturia ai i roto i te whakaahua?
- He aha pea ngā whakaaro o te kuia?
- Ki tō whakaaro, he rerekē te uruparenga o te Māori me te Pākehā ki tēnei whakaahua? He aha ai?
- Ki tō whakaaro, he aha te take i tautohetia ai tēnei whakaahua? Me whakarite kia whai whakaaro ngā tamariki mō te taitara me te āhua o te whakaatu i a Ina.
Ki runga ano
Ngā kōrero kīnaki
He taonga whai pānga
- Ko ētahi atu o ngā whakaahua nā Goldie i roto i ngā kohinga o Te Papa ko: One of the old school, Wiripene Ninia, a Ngatiawa Chieftaness 1912, Thoughts of a Tohunga, Wharekauri Tahuna, 1933, The Widow (Harata Rewiri Tarapata, Ngapuhi), 1903, Ena Te Papatahi, memories, 1930, Pipi puzzled, Pipi Haerehuka, 1919.
- Whakatauritea tēnei whakaahua i hangaia i ngā tau tīmata o ngā 1900 ki ngā whakaahua o mohoa ake nei, e whakaatu i ngā wāhine Māori, pērā i te whakaahua o Robyn Kahukiwa Ko Hineteiwaiwa, Ko Hinekōrako, Ko Rona Whakamau Tai, kei te whakaaturanga Mana Whenua, kei te taha o te kāpata kōrowa i te papa tuawhā, me Te Ara a Hine nā Jacqueline Fraser, ngā mahi toi e tīmata ana tata ki te Tepu Pārongo i te papa tuarua mā te whai i te huarahi ki Te Marae. Whakatauritea hoki ngā whakaahua nā Goldie, me ngā whakaahua nā Darcy Nicholas, ina koa te whakaahua i kōkōtia ki roto kōata ki te waikawa, ko Rongouera, i te kūaha o Te Ātiawa, i Rongomaraeroa, i te papa tuawhā.
Ki runga ano