He Pouaka Peke Waka 

Stowaways Container

Curriculum links

Ngā tino wāhi ako

  • Pūtaiao
  • Tikanga ā-Iwi

Ka noho i raro i ēhea whenu?

  • Pūtaiao – Hangarau
  • Pūtaio – Ō Mataora
  • Pūtaiao – Ō Ahupūngao
  • Tikanga ā-Iwi – Te Wāhi me te Taiao
  • Tikanga ā-Iwi – Ngā Rawa me ngā Mahinga Ohaoha

Ngā tino pukenga

Pūkenga Pāpori, Paheko hoki, Pūkenga Whakaaro, Pūkenga Whakamahi Reo, Tohu me ngā Kupu.

Ngā reanga

2–4

Ngā tau

3–9

ki runga ano

E tautoko ana i ēhea kaupapa kōrero?

  • Te Taiao o Aotearoa
  • Te Ao o Tāne-mahuta me te Ao Kararehe  

E hia te roa o tēnei mahi?

Tukuna kia 5–10 meneti.

Ka kimihia ki hea?

  • Blood Earth Fire – Whāngai Whenua Ahi Kā, Papa 3
  • Kua ngaro? Pātaihia tētahi Kaiārahi i Te Papa.

ki runga ano

He aha te take me heri au i taku akomanga ki tēnei taonga?

  • Ki te āwhina i ō ākonga ki te mātau ki te take e pakari ai ngā herenga paenga i Aotearoa.
  • He whai wāhitanga tēnei e whakamahi ai ngā ākonga i ngā pūkenga hiraurau hopanga me ngā pūkenga tirotiro.
  • He wāhi whakangahau, pāhekoheko hoki hei torotoronga, hei hākinakina hoki mā ngā pouako me ngā ākonga. 

He aha ngā mahi kei taua whakaaturanga?

  • Hikoi haere mā te taiaroa kaipuke, he mea karaka, me te whakataruna ko koe tētahi kaitirotiro a Te Manatū Ahuwhenua, Ngāherehere. Ko tāu whakatakanga ko te ārohi i ngā pouaka me ngā pēke ripoi kia kite i ētahi otaota, kararehe mōrearea tērā pea kua peke waka.  Me mātua kite i mua i tā rātou putanga ora me tā rātou urutomo i tō tātou whenua!
  • Tirohia ngā ingoa rerekē i ngā momo tākai rerekē i roto i te taiaroa, hei tauira, Manky Mangoes.

ki runga ano

Me aha taku mōhio ki tēnei whakaaturanga?

  • Ko te tūtohu, kia uru kia 5–10 ngā ākonga anake ki roto i te taiaroa i te wā kotahi. (E whai pānga ana ngā mea e noho tata ana ki te kaupapa, ā, ka āhei ngā ākonga tatari te torotoro i ēnei.)
  • E iwa ngā whakaariki hei kitenga i ngā taiaroa. Ka kitea ēnei mā ngā tapanga e haere tahi ana, engari me āta titiro nā te mea arā ētahi atu whakaariki i ngā taiaroa kāore he tapanga i runga.
  • Anei ētahi momo ‘whakaariki’ ko tā Te Manatū Ahuwhenua, Ngāherehere he aukati i tā rātou uru mai ki roto i Aotearoa:
  • Ngā iro o te rango hua – he kirearea tūroa te rango hua kei roto i ngā whenua pātata, ā, ka āhei te huna i ngā huanga kai. Mā tētahi mango anake kua ketoa e uru ai taua kirearea ki roto i Aotearoa! Ka maikiroa te papānga o tēnei ki ā tātou hua rākau tuku ki tāwāhi.
  • Ka taea e te pekapeka te kawe i ngā tahumaero mau noa, whakamate hoki.
  • Ka tāoke pea ngā pungāwerewere, me te whakahakahaka i ngā kararehe o te whenua nei. I mua kua āraia te pūngawerewere pouaru mangu tino tāoke nei i ngā paenga o Aotearoa.
  • He tāoke ētahi momo otaota, ā, ka āhei te urutomo i te wao nui a Tāne. He mōrearea hoki ki te tangata mēnā ka whai tara koi.
  • Ngaungau haere ngā pōpokorua mā ki roto i te rākau, i ngā taonga ā-whare, me ngā rākau i te ngahere.
  • Kei te kai rākau ētahi momo pāpapa; kei te kai haere ki roto i ngā whare me ngā rākau.
  • Kei te kawe tahumaero ngā waeroa, pēnei i te malaria me te kirikā dengue. He horahora aua tahumaero i ngā wāhi wera atu o te ao.
  • Ko te tino mōrea nunui ki te ohanga o Aotearoa ko te kōmaoa wae, waha, he mea tukupū i te maha o ngā whenua, he mea ka ukiuki mō te wā roa i roto i ngā hua miti.  Mā tētahi urutā e kati wawe tonu ā tātou rawa tuku whai uara o ngā hua miti, hua kararehe.
  • Ko ngā anga moana me ngā anga ngata ¬– tēnā pea he hua tonu kei roto.

ki runga ano

Ētahi kaupapa hei matapakinga pea

  • I kite koe i te aha? Ka pēhea ēnei mea e whakakino ai?
  • He aha i hira ai kia ārohia ai ngā taiaroa pēnei i mua i te haerenga mai ki roto i Aotearoa?
  • Ka taea e koe te whakaingoa ētahi mea i te taio tūturu me whakamarumaru kei urutomokia e ētahi whakaariki pea?
  • Kua tirohia ngā pēke a tētahi kua haere ki tētahi atu whenua i tana hokinga mai ki Aotearoa? He aha i pēnei ai?
  • I kite koe i ētahi tapanga tākai, he mea rerekē? Ki ō whakaaro, he aha i pēnei ai te rorirori o ngā ingoa?
  • Ka āhei koe te whakaaro i ētahi āhua e āwhina ai koe i ngā kaitirotiro MAF ki te mahi i ā rātou mahi whakamarumaru i ngā paenga o tō tātou taiao tūturu?
  • Kei te whakawhirinaki a Aotearoa ki ngā rawa o rāwāhi me ngā rawa tuku mō te whakahaere pakihi. Ki tō whakaaro, he aha te papānga pea o ngā herenga paenga, he mea pakari tonu, ki ngā pakihi o Aotearoa?
  • Neke atu i te 400,000 ngā taiaroa ka kawea mai ki Aotearoa ia tau. Ki tō whakaaro, ka taea kia pērā te āta ārohi i ia tangata, pērā i tō te taiaroa kātahi tonu nei ka ārohia e koe?
  • Ki tō whakaaro, āwhina ai ētahi atu whenua i a Aotearoa ki te ārai i te urutomo a te kirearea?
  • Ki tō whakaaro, he uaua, he ngāwari rānei te whakamarumaru i ngā paenga o Aotearoa?

ki runga ano

Ngā kōrero kīnaki

  • Kua piki ake te maha o ngā taiaroa e tae mai ana ki Aotearoa mā te 180% pea i ēnei tau 12 kua hipa, me te kawenga mai o ētahi taiaroa ki e 260,000 me ētahi mea piako 160,000 i ngā tau 2001–02. Kei te tae mai neke atu i te 95% o ngā taiaroa piako me te 97% o ngā taiaroa ki me ngā tiwhikete e ki ana kāore a roto i te tāhawahawatia. Kei te āta ārohia te katoa o ngā taiaroa tiwhikete kore e MAF i mua i te wehenga atu i te wāpu. Kei te tipako matapōkeretia 10% o ngā taiaroa whai tiwhikete, ka ārohia ki te whakatau i te ki pono o te tiwhikete.
  • Tai Awatea | Knowledge Net, te pātengi raraunga ā-ipurangi a Te Papa, e wātea ana i Te Papa.
  •  Te pae tukutuku a Te Manatū Ahuwhenua, Ngāherehere hoki: www.maf.govt.nz

He taonga whai pānga

Blood Earth Fire – Whāngai Whenua Ahi Kā

  • ‘Papa Tohu Taunga’ – he rite ki ērā ka kite koe i te taunga waka rererangi. Kei te whakaatu mai i ngā wāhi me ngā wā i kōkuhuna ai ētahi momo ki Aotearoa.
  • ‘Makorea’ – he pāhekoheko rorohiko, he mea whakangahau e tākaro ai te kaitākaro hei ‘tipua’ e neke ana ki tētahi aorangi hou. Me kōwhiri te kaitākaro i ngā momo kararehe, otaota hoki me mau e ia hei āwhina i a ia i tēnei taiao hou. Heoi anō, ka kite ia ka kino te papānga o ōna momo i mauria hei kōkuhu atu mēnā ka ora ki ngā momo māori o te aorangi hou.
  • ‘Te whenua o mua’ – he rārangi o ngā tirohanga ahutoru me ngā kararehe puru, tauira kararehe hoki, ko te nuinga he manu. Rongohia ngā oro o tō tātou taiao i ngā tau o neherā rawa atu, i mua i te taenga o te tangata ki Aotearoa.
  • 'Te ngōki mai, te kōneke mai me te oi mai’ – ko ētahi momo i āhei te uru mai ki roto i Aotearoa, e kimihia tonuhia ana e MAF.

Te NatureSpace Discovery Centre kei Papa 2.

Bush City, ka waho, ka taea mā Te Papa Cafe, Papa 1, mā te arahanga rānei i tua o Mountains to Sea, Papa 2.

ki runga ano