
Navigation: Navigate by hand
Find out how you can navigate using your hand, the wind in your waka, or by the ropes.
Free museum entry for New Zealanders and people living in New Zealand
Open every day 10am-6pm
(except Christmas Day)
Free museum entry for New Zealanders and people living in New Zealand
Kia mate rā anō tō tohunga kātahi ka āhei koe hei tohunga whakatere waka.
– Mau Piailug
You can’t become a master navigator until your master dies.
– Mau Piailug
E 5 tau te pakeke o Pius Mau Piailug ka tīmata tana ako ki ngā tikanga whakatere. Ko ngā kōrero i ākona e ia he kōrero tuku iho nā ōna mātua tūpuna.
Ka 18 ōna tau ka uru ia hei tauira o te wānanga Pwo – he kawanga tapu nō Ngā Motu Kararaina i Maikoronihia. Noho pūmau rawa a Mau ki ngā tikanga whakatere, ā, nānā anō āna pūkenga i whakatipu i ngā tau roa. Nō te hinganga o tōna kaiako, kātahi ka mōhiotia ia he tohunga whakatere waka.
| Ko Nainoa Thompson rāua ko Mau Piailug e kōrero ana mō te whakaakoranga i a Mau. Mai i a Wayfinders: A Pacific Odyssey, 1999. He mea tuku mai e Maiden Voyage Productions |
Ko tā Mau he pupuri i ngā kōrero tuku iho mō ngā whakatupuranga. Nā reira ka whatia e ia ngā tikanga tūturu i tōna tuaritanga ki te marea. Nānā tonu i ako ngā pia o te Rōpū Whakatere o Poronīhia i runga i a Hōkūle‘a.
I taunakitia e Mau te whai kiko o ngā tikanga whakatere waka i tōna whakatere i a Hōkūle‘a ki Tahiti i te tau 1976. Ko te terenga tuatahi tēnā o roto o Poronīhia mō te 600 tau me te korenga o ngā taputapu hou.
Nā Mau i kura mahora ngā tikanga whakatere waka ki ngā uri puta noa i Te Moana-nui-a-Kiwa pēnei i a Hekenukumai Busby rātou ko Jack Thatcher, ko Piripi Evans o Aotearoa nei.
Ko Mau Piailug e whakaako ana i tētahi rōpū o te Polynesian Voyaging Society.
He mea tuku mai e te Polynesian Voyaging Society
Ko koe tonu te pourama mō te oranga tonutanga.
– Tā Mau ki a Jack Thatcher i tōna whakawahinga
I te tau 2008 ka pōhiritia e Mau Piailug a Hekenukumai Busby rātou ko Jack Thatcher, ko Piripi Evans ki Satawal i Maikoronihia ki te whakamana i a rātou hei kaiwhakatere Pwo. He roke kanae tea anō te Pwo e whakamahia ana hei tuki i te taro me te pōporohua. Ka whakahauhautia hoki ngā kaiwhakatere i roto i ngā whakangungu.
Nā tēnei o ngā kawanga ka tau iho te mauri o te kura ki runga i a rātou. I ngā rangi e whā ka tutuki ngā mahi, pērā i te inu i ngā nu (he inu niu ririki) 18 te rahi, me te kutukutuahi i ngā pō. I te pō mutunga, ka whāngaihia a Jack rātou ko Hekenukumai me Piripi ki ngā whānau o Satawal, ka pania ki te puehu tumeriki, ka tiaia ki te lei tāniko me te tīpare. Ko Jack, ko Hekenukumai, ko Piripi mā anake ngā Māori i whakaūhia e Mau hei kaiwhakatere Pwo.
Ka tae atu ngā tāura ki te kawanga Pwo ki Satawal, Maikoronihia, 2008. Taha mauī ki te taha matau: ko Hekenukumai Busby rātou ko Mau Piailug (kei mua), ko Tua Pitman, ko Jack Thatcher, ko Piripi Evans.
He mea tuku mai e Te Tai Tokerau Tarai Waka Inc me Jack Thatcher

Find out how you can navigate using your hand, the wind in your waka, or by the ropes.

Hear from the knowledge holders of traditional navigation in Aotearoa New Zealand as they discuss the ageless science that has sustained deliberate exploration of Te Moana-nui-a-Kiwa, the vast Pacific Ocean, in ocean-going waka.

Find out about navigating the Pacific, the knowledge revival of building of waka hourua (double-hulled vessels) and navigation, and sharing the mātauranga (Māori knowledge) and experiences in the process.