Free museum entry for New Zealanders and people living in New Zealand

A Te Aurere ki te Rarotonga 1992Te Aurere voyage to Rarotonga 1992

Tekau mā rua ngā kaumoana i tohua mō te terenga tuatahi o Te Aurere ki Rarotonga. Ko tēnei te terenga tuatahi o tētahi waka hourua o Aotearoa i Te Moana-nui-a-Kiwa mō ngā rau tau maha.

***

Twelve crew members are chosen for the first voyage of Te Aurere to Rarotonga. This is the first time in hundreds of years that an Aotearoa waka hourua has voyaged across Te Moana-nui-a-Kiwa.

He nui ngā kaumoana o Te Aurere kāore anō i tere i te moana nui, hāunga tēnei ko te tohunga rā ko Mau Piailug te kaiārahi o te waka. I runga a Hekenukumai Busby i te waka tautoko e haere tahi ana i te taha o Te Aurere.

Ka mawehe i Aotearoa

Ka whakatika atu a Te Aurere i te tāhuna i Aurere. E hui ana ngā hoa me ngā whānau ki te tuku i te whānau.

Ka kōrero a Jack Thatcher i mua i te wehenga o Te Aurere me ōna kaumoana i te tāhuna o Aurere, 1992
Mai i Kupe: Voyaging by the Stars, 1993, he mea ringatohu e Pita Turei. He mea tuku mai e Ian John Productions. He mea tiki i ngā rauemi e manaakitia nei e Ngā Taonga Sound & Vision
 

Nga kaumoana

Te Aurere: Stanley Conrad (kaihautū) rātou ko Jack Thatcher, ko Mau Piailug (ariki moana), ko Clay Bertelman, ko Max Yarawamai, ko Piripi Evans, ko Aturangi Clamp, ko Craig Subritzky, ko Willie More, ko Tai Mamaku, ko Wairongoa (Magoo) Renata, ko Sam Hauwaho, ko Paul Le Noel, ko Pakake Winiata.

Waka tautoko: ko Hekenukumai Busby rātou ko Hector Morris Busby, ko Martin Bercic.

Hoake ki te āwhā

Ka hautū a Mau Piailug i a Te Aurere ki te raki mā-uru. Kātahi ka tohutohu te waka tautoko me ahu kē ki te rāwhiti. Kīhai a Mau i pāreka ki ngā whakahē mai. Kātahi ka tū a Te Aurere, ka mau i te āwhā.

Kei rō āwhā a Te Aurere i te haerenga ki Rarotonga, 1992
Mai i Kupe: Voyaging by the Stars, 1993, he mea ringatohu e Pita Turei. He mea tuku mai e Ian John Productions. He mea tiki i ngā rauemi e manaakitia nei e Ngā Taonga Sound & Vision
 

E whakauru e

Ka puta te ihu o Te Aurere i ngā āwhā e rua. Kātahi ka haka atu ngā kaumoana hei whakapātaritari i te ā o te marangai. Ka kitea e rātou te atamai o Mau ki te pānui i te taiao me te tūtohu i te huarahi tika. Atu i taua wā, ka taurangi ake ngā kaumoana ki te whai i ngā tohutohu a Mau.

E kōrero ana a Pakake Winiata mō ngā pūkenga whakatere a Mau Piailug, 1992
Mai i Kupe: Voyaging by the Stars, 1993, he mea ringatohu e Pita Turei. He mea tuku mai e Ian John Productions. He mea tiki i ngā rauemi e manaakitia nei e Ngā Taonga Sound & Vision

Te manu

Ka kite atu ngā kaumoana i te manu tai – i te noio, i te ngoi rānei. Ka mea atu tētahi ki a Mau, ‘E Mau, ka pēhea te kātata? E mea ana te pukapuka ka kitea ana he manu tai, kua kātata haere tātou.’ Ka whakautu atu a Mau, ‘Ko te raruraru kē, kāore te manu rā e pānui pukapuka.’ Ka mārama atu ia kāore anō i tata.

Ko Mau Piailug (e anganui ana ki te kāmera) me ngā kaumoana, 1992.
He mea tuku mai e Te Kura Waka Voyaging Society 

Ararā te whenua

I muri i ngā rā e 23 te roa, ka kitea te whenua.

Ka kitea e ngā kaumoana o Te Aurere te whenua, 1992.
Mai i Kupe: Voyaging by the Stars, 1993, he mea ringatohu e Pita Turei. He mea tuku mai e Ian John Productions. He mea tiki i ngā rauemi e manaakitia nei e Ngā Taonga Sound & Vision
 

Te taenga atu

Ka tau atu a Te Aurere ki Rarotonga, he haerenga e 1,800 maero moana te tawhiti i ngā rā 24 te roa. Ka pōhiritia te waka ki roto o Ngatangiia e te kaupapa waka hourua i tere atu i ō rātou ake whenua mō te Taiopenga Tuaono o Te Moana-nui-a-Kiwa. 

E haka ana ngā kaumoana o Te Aurere ki te tāhuna i Ngatangiia ki Rarotonga i te tau 1992
Mai i Kupe: Voyaging by the Stars, 1993, he mea ringatohu e Pita Turei. He mea tuku mai e Ian John Productions. He mea tiki i ngā rauemi e manaakitia nei e Ngā Taonga Sound & Vision

You might also like

  • A double-hulled boat is sailing on the sea. One sail is white the rest are red.

    About Te Aurere

    This famous waka hourua (double-hulled canoe) reignited the practice of voyaging in Aotearoa.

  • Four double-hulled vessels sailing in a line on very still water in a harbour.

    Waka hourua

    Find out about navigating the Pacific, the knowledge revival of building of waka hourua (double-hulled vessels) and navigation, and sharing the mātauranga (Māori knowledge) and experiences in the process.